Mevzuat değerlendirme tarihi: 3 Kasım 2026
Yeni bir üretim hattının fizibilitesi hazırlanırken makine bedeli, inşaat harcamaları ve finansman maliyeti ayrıntılı biçimde hesaplanır. Tesis çalışmaya başladıktan sonra her ay tekrarlanan personel giderleri ise yatırımın geri dönüşünü en az bu kalemler kadar etkiler. Yatırım Teşvik Belgesi kapsamında sağlanan SGK desteklerinin asıl değeri, işletmenin üretim dönemindeki bu sürekli maliyet üzerinde ortaya çıkar.
Sigorta primi işveren hissesi desteği ile uygulamada “işçi hissesi desteği” olarak anılan sigorta primi desteği, uygun yatırımlarla sağlanan istihdamın prim yükünü belirli sınırlar içinde azaltır. Ancak belge sahibi olmak, bütün çalışanların bütün primlerinin devlet tarafından ödenmesi anlamına gelmez. Avantajın tutarını; belgenin dayandığı mevzuat, yatırım yeri, program, ilave istihdam, ücret düzeyi ve aylık yükümlülüklere uyum birlikte belirler. [1–3]
İşveren hissesi ile işçi hissesi desteği arasındaki fark
Sigorta primi işveren hissesi desteği, işverenin ödemekle yükümlü olduğu sigorta primi payının mevzuatta belirtilen kısmının karşılanmasıdır. Sigorta primi desteği ise sigortalı hissesine, başka bir ifadeyle işçi payına ilişkindir. 9903 sayılı Kararın 19 uncu maddesi, bu ikinci desteği işveren adına Bakanlık bütçesinden karşılanan bir prim desteği olarak düzenler. Çalışana doğrudan yatırılan ayrı bir ücret veya sosyal yardım değildir. [1]
| Karşılaştırma | İşveren hissesi desteği | Sigorta primi desteği |
|---|---|---|
| Karşılanan pay | SGK priminin işveren payı | SGK priminin sigortalı payı |
| Hesaplama sınırı | Asgari ücrete karşılık gelen prim | Asgari ücrete karşılık gelen prim |
| Yeni sistemde temel kapsam | Bölge ve programa göre | 6 ncı bölge ve ilgili özel hükümler |
| Ödemenin niteliği | İşverenin prim yükünü azaltır | İşveren adına prim karşılanır |
Her iki destekte de işsizlik sigortası primleri ayrı değerlendirilir. “Primlerin tamamı karşılanıyor” ifadesi, ücretin tamamı üzerinden hesaplanan bütün bordro yüklerinin ortadan kalktığı şeklinde okunmamalıdır. [3, 5]
Önce belgenin hangi mevzuata tabi olduğu belirlenmeli
30 Mayıs 2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 9903 sayılı Karar yeni yatırım teşvik sisteminin temelini oluşturur. Bununla birlikte, önceki kararlara göre düzenlenmiş teşvik belgeleri kendiliğinden yeni sisteme geçmez. Geçici 2 nci madde uyarınca bu belgelerle ilgili uygulamalar, dayandıkları karar ve ilgili düzenlemeler çerçevesinde sürdürülür. [1]
Bu nedenle 2012/3305 sayılı Karara tabi bir belgenin destek süresini, tutar sınırını veya oranını yeni sistemin tablosuyla değerlendirmek yanlış sonuç verebilir. Sağlıklı inceleme, belgenin tarihinin yanı sıra üzerinde yazılı karar numarası, destek unsurları, revizeler ve tamamlama vizesi kayıtlarıyla başlar.
9903 sayılı Kararda destek süreleri
İşveren hissesi desteğinde, asgari ücrete karşılık gelen kısmın 6 ncı bölgede tamamı, diğer bölgelerde yüzde 50’si esas alınır. Genel bölgesel süreler aşağıdadır. Tablo, alt bölge avantajları ve özel hükümler uygulanmadan önceki temel çerçeveyi gösterir. [1, m.18]
| Yatırım bölgesi | İşveren hissesi desteğinin temel süresi |
|---|---|
| 1 inci bölge | Genel bölgesel tabloda destek yok |
| 2 nci bölge | 1 yıl |
| 3 üncü bölge | 2 yıl |
| 4 üncü bölge | 4 yıl |
| 5 inci bölge | 8 yıl |
| 6 ncı bölge | 12 yıl |
Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi kapsamında desteklenen yatırımlarda işveren hissesi desteği 6 ncı bölgede 12 yıl, diğer bölgelerde 8 yıl uygulanır. Teknoloji Hamlesi, Yerel Kalkınma Hamlesi ve Stratejik Hamle bu kapsamda yer alır. Dolayısıyla “1 inci bölgede SGK desteği alınamaz” şeklindeki genel bir ifade doğru değildir. [1, m.4 ve 18]
Sigortalı hissesi desteğinin temel süresi ise 6 ncı bölge için 10 yıldır. İşveren desteğinin 12 yıl, sigortalı desteğinin 10 yıl olması, yatırımın ilerleyen dönemlerinde prim maliyetinin değişeceği anlamına gelir. İşletme bütçesinde iki destek için ayrı bitiş tarihleri izlenmelidir. [1, m.19]
OSB ve ilçe seçimi süreyi değiştirebilir
Yatırımın organize sanayi bölgesi veya endüstri bölgesinde yapılması ile Kararın Ek-5 listesindeki ilçelerde yapılması, işveren hissesi desteği açısından alt bölge avantajı sağlayabilir. Koşullardan biri sağlanırsa bir, ikisi birlikte sağlanırsa iki alt bölgenin şart ve süresi gündeme gelir. 6 ncı bölgedeki uygun yatırımlarda süreye iki yıl eklenir. Bu düzenleme işveren hissesi desteğine ilişkindir; tek başına sigortalı hissesi desteği hakkı doğurduğu varsayılmamalıdır. [1, m.22]
Hangi çalışanlar için destek kullanılabilir
Komple yeni yatırımlarda, belge kapsamında gerçekleşen yatırımla sağlanan istihdam esas alınır. Tevsi, modernizasyon ve diğer yatırım cinslerinde ise mevcut istihdama ilave edilen çalışanlar dikkate alınır. Her durumda tamamlama vizesi yapılmış belgede kayıtlı istihdam sınırı belirleyicidir. [1–3]
Komple yeni yatırım dışındaki yatırımlarda mevcut istihdamın tespitinde, yatırıma başlama tarihinden önceki son altı aylık dönemde SGK’ya bildirilen ortalama çalışan sayısı esas alınır. Mevsimsel yatırımlarda bir önceki yılın mevsimsel istihdam ortalamaları dikkate alınır. Alt işveren çalışanları da ilgili kurallar çerçevesinde hesaba katılır. Bu nedenle hesap yalnızca bordroda görülen son ayın çalışan sayısından hareketle kurulamaz. [1, m.18; 3, bölüm 2.2 ve 5]
İlave istihdamın uygulamadaki karşılığı
Mevcut istihdamı 40, belgede kayıtlı ilave istihdamı 20 kişi olan bir tevsi yatırımını düşünelim. Diğer koşulların sağlandığı varsayımıyla aylık çalışan sayısı 55 olduğunda destek üst sınırı 15 kişi; 65 olduğunda ise belge sınırı nedeniyle 20 kişidir. Sayı 40’a indiğinde desteklenecek ilave istihdam kalmaz. Mevcut istihdamın altına düşülen ayda destek uygulanmaz. Bu örnek kişi sayısını açıklamaktadır; kapsama uygun sigortalı ve prim günü kontrolleri ayrıca yapılır.
2025/17 sayılı SGK Genelgesine göre destek, uzun vadeli sigorta kollarını içeren uygun belge türleriyle bildirilen 4/a sigortalıları için uygulanır. Sosyal güvenlik destek primine tabi çalışan emekliler, çıraklar ve yalnızca sınırlı sigorta kollarına tabi stajyerler gibi gruplar aynı kapsamda değerlendirilmez. Yatırıma ilişkin olmayan başka işyerlerindeki çalışanlar da sırf aynı şirkete bağlı oldukları için bu belgeye taşınamaz. [3]
Çalışanın ücreti ve sigorta hakları nasıl etkilenir
Sigortalı hissesinin kamu kaynağından karşılanması, desteğin çalışana ayrıca ödenecek bir ikramiye olduğu anlamına gelmez. Kararda ödemenin işveren adına yapılacağı belirtilmiştir. Bu düzenlemeden tek başına otomatik bir net ücret artışı sonucu çıkarılamaz; ücretin net veya brüt kararlaştırılması ve ilgili bordro hükümleri ayrıca değerlendirilir. [1, m.19]
Destek hesabının asgari ücretle sınırlı olması, gerçek ücretin asgari ücret üzerinden bildirilmesine izin vermez. Çalışanın prim günü ve prime esas kazancı, fiilî çalışma ve kazanç bilgilerine uygun bildirilmelidir. Kamu tarafından karşılanan prim ile çalışanın sigortalılık kaydı birbirinden farklı konulardır. Çalışanlar açısından esas kontrol, hizmet dökümündeki gün ve kazancın doğru olmasıdır.
2026 yılında SGK desteği nasıl hesaplanır
2026 yılında özel sektör için aylık prime esas kazanç alt sınırı 33.030 TL’dir. Standart 4/a sigortalısında işsizlik sigortası hariç işveren payı yüzde 21,75, sigortalı payı yüzde 14’tür. İşsizlik sigortası işveren payı yüzde 2, çalışan payı yüzde 1 olarak ayrıca hesaplanır. [5–6]
Genel prim indirimi ile yatırım teşvik desteğinin birlikte uygulanmasında önce genel indirim hesaplanır; yatırım desteği kalan kısım üzerinden belirlenir. 2026’da genel indirim imalat dışı işyerlerinde 2 puan, imalat sektöründe ise yıl sonuna kadar 5 puandır. 2025 tarihli örneklerdeki 4 puanın ve eski prim oranlarının 2026 hesabına aynen taşınmaması gerekir. [3–5]
Asgari ücretli bir çalışan için karşılaştırma
Aşağıdaki hesap; 30 gün çalışan, prime esas kazancı 33.030 TL olan, standart oranlara tabi bir imalat çalışanı içindir. İşyerinin 5 puan indirim ve yatırım desteği koşullarını sağladığı varsayılmıştır. Asgari ücret desteği ve başka destekler dahil edilmemiştir. Tutarlar, SGK Genelgesindeki yöntem ile 2026 oranlarından hesaplanan örneklerdir; resmî bir kişisel tahakkuk değildir.
| Aylık prim kalemi | 1–5 inci bölgede desteğe hak kazanan yatırım | 6 ncı bölgede iki destek birlikte |
|---|---|---|
| Önce uygulanan 5 puan indirim | 1.651,50 TL | 1.651,50 TL |
| YTB işveren desteği ilave tutarı | 1.940,51 TL | 5.532,53 TL |
| YTB sigortalı hissesi desteği | Yok | 4.624,20 TL |
| YTB kaynaklı ilave avantaj | 1.940,51 TL | 10.156,73 TL |
| Genel indirim dahil toplam | 3.592,01 TL | 11.808,23 TL |
İlk sütundaki yatırım desteği hesabı: 33.030 × [(yüzde 21,75 × yüzde 50) − yüzde 5] = 1.940,51 TL. İkinci sütunda işveren desteği 33.030 × (yüzde 21,75 − yüzde 5), sigortalı desteği ise 33.030 × yüzde 14 olarak hesaplanmıştır. Yuvarlama nedeniyle tahakkukta kuruş farkları oluşabilir.
Örneğin ilk sütundaki koşullarla 50 uygun çalışan için YTB’nin aylık ilave avantajı, yuvarlanmış kişi tutarıyla yaklaşık 97.026 TL’dir. Genel 5 puan indirim zaten kullanılabiliyorsa, yatırım belgesinin ek katkısı değerlendirilirken bu indirim ikinci kez kazanç yazılmamalıdır.
Asgari ücretin üzerinde kazançta yatırım desteği sınırsız artmaz. Genel indirim uygun prime esas kazanca uygulanırken, yatırım desteği ilgili günlere karşılık gelen alt sınır üzerinden hesaplanır. Eksik gün, özel sigortalılık türü ve farklı prim oranları hesabı değiştirir. Uzun vadeli fizibilitede bugünkü aylık tutarı 10 veya 12 yılla doğrudan çarpmak yerine yıllık ücret, istihdam ve mevzuat varsayımları kullanılmalıdır. [3, 5–6]
Tamamlama vizesinden aylık prim uygulamasına
Genel kural, yatırımın tamamlanması ve teşvik belgesinin tamamlama vizesinin yapılmasıdır. Belgenin düzenlenmiş olması veya tesisin fiilen üretime başlaması tek başına desteği başlatmaz. Bakanlık; işyeri sicili, mevcut ve ilave istihdam, destek oranı ve süresi gibi bilgileri SGK’ya bildirir. Uygulama, bildirimi takip eden aydan başlar. [2, m.17–18; 3, bölüm 3]
Bu nedenle örneğin tamamlama vizesi eylülde yapılan bir yatırımın bilgileri ekimde SGK’ya bildirilmişse, genel kurala göre başlangıç kasım olur. Vize tarihi, bildirim tarihi ve ilk destek ayı ayrı ayrı kontrol edilmelidir. Gemi inşa yatırımlarında tamamlama vizesi aranmadan uygulamaya başlanmasına ilişkin özel hükümler bulunur. [1–3]
2025/17 sayılı Genelgede, Bakanlıktan gelen bilgilerin SGK sistemine tanımlanmasından sonra normal uygulamada ayrıca sosyal güvenlik merkezine başvuru gerekmediği belirtilir. Buna rağmen tanımlamanın doğru işyeri siciline yapılmış olması ve beyannamede uygun kanun numarasının seçilmesi gerekir. Yeni sistemde 09903, 19903, 29903 ve 39903 kodları farklı destek kapsamlarını temsil eder; belge türü ve sistem tanımı kontrol edilmeden kod seçilmemelidir. [3]
Aylık kontrolün odağında ne olmalı
Muhtasar ve prim hizmet beyannamesi yasal süresinde verilmeli, işverence ödenecek primler zamanında yatırılmalıdır. Türkiye genelindeki SGK borç durumu, usulüne uygun yapılandırma veya tecilin devam edip etmediği ve vergi borcu koşulu kontrol edilmelidir. Kayıt dışı istihdam ve sahte sigortalılık tespitleri de destekten yararlanmayı etkiler. [2–4]
Kontrol yalnızca toplam çalışan sayısından ibaret değildir. Uygun sigortalı türü, prim günü, mevcut istihdam eşiği, ilave istihdam sınırı, destek başlangıç ve bitiş tarihleri birlikte izlenmelidir. Alt işverenli yapılarda istihdam ve borç kontrollerinin kapsamı genişler. Şirketin başka bir işyerindeki borç, destek kullanılan işyerinin durumunu da etkileyebilir. [3]
Başlayan destek süresi, kullanılmayan aylar kadar kendiliğinden uzayan bir hak değildir. Koşulların sağlanmadığı ayların sonradan süreye ekleneceği varsayımı, bütçede yanıltıcı sonuç yaratır. Yatırımın devrinde de belge ve işyeri bilgileri güncellenmeli; devralanın yararlanacağı bakiye süre esas alınmalıdır. [2, m.17; 3, bölüm 7]
Tamamlama dosyası hazırlanırken güncel belge listesi kullanılmalıdır. 9 Nisan 2026 tarihli 2026/1 sayılı Tebliğ, tamamlama vizesinde istenecek belgelere ilişkin Ek-4 düzenlemesini değiştirmiştir. Eski kontrol listelerinin değişiklik dikkate alınmadan kullanılması uygun değildir. [8]
Özel bölgeler ve eski belgelerde uzatma imkânı
Kararın geçici 3 üncü maddesi, 6 Şubat 2023 depremleri nedeniyle kapsamda sayılan belirli ilçelerde 31 Aralık 2026’ya kadar yapılacak müracaatlara istinaden düzenlenen belgeler için 6 ncı bölge desteklerini öngörür. Geçici 4 üncü madde ise Cazibe Merkezleri Programının ilgili il listesindeki OSB ve endüstri bölgelerinde ve Sivas Demirağ OSB’de yapılacak kapsamdaki imalat yatırımlarına ilişkindir. Yatırımın adresi ve konusu hükümle birlikte eşleştirilmelidir; düzenleme bütün illere ve her yatırıma genellenemez. [1]
Buradaki 31 Aralık 2026 tarihi, ilgili özel uygulamaların müracaat sınırıdır. Bütün SGK desteklerinin bu tarihte biteceği anlamına gelmez. Başvuru takvimi ile belgedeki destek kullanım süresinin birbirinden ayrılması yatırım planlaması açısından önemlidir.
Eski belge sahipleri için ayrıca bir fırsat bulunur: 2012/3305 döneminde düzenlenen ve 6 ncı bölge için belirlenen sürelerde destek uygulanmış, uygulama süresi sona ermiş belgelerde; yatırımcının talebi ve koşulların sağlanmasıyla destek 31 Aralık 2028’e kadar uzatılabilir. Desteğin bittiği ay dahil önceki 12 aylık istihdam ortalamasının altına düşülmemesi ve belgedeki ilave istihdam sınırının aşılmaması gerekir. Başvuru Bakanlığa yapılır; uygulama SGK’ya bildirimi takip eden ay başlar. Bu, bütün eski belgeler için otomatik uzatma değildir. [1, geçici m.5; 7]
Yatırımcıların sık sorduğu sorular
Asgari ücretin üzerinde maaş alan çalışan destek dışında mı kalır
Hayır. Diğer koşullar uygunsa destek uygulanabilir; ancak yatırım desteğinin hesabı ilgili prim günlerine karşılık gelen asgari ücret tutarıyla sınırlıdır. Ücretin bu tutarı aşan kısmı için aynı ölçüde yatırım desteği doğmaz. [1, 3]
Mevcut bütün çalışanlar teşvik kapsamına alınabilir mi
Komple yeni yatırım ile diğer yatırım türlerinin kuralları farklıdır. Tevsi gibi yatırımlarda mevcut istihdama ilave edilen ve belge sınırını aşmayan istihdam esas alınır. Şirketin bütün bordrosunu belgeye bağlamak mümkün değildir. [1–3]
OSB içinde yatırım yapmak işçi hissesi desteği sağlar mı
22 nci maddedeki alt bölge düzenlemesi işveren hissesi desteğine yöneliktir. Sigortalı hissesi desteği için ayrıca 19 uncu madde veya ilgili özel hükmün kapsamına girildiği doğrulanmalıdır. [1]
Teşvik belgesi iptal edilirse kullanılan prim desteği korunur mu
Belge iptali veya kısmi müeyyide, kullanılan desteklerin geri alınmasını gündeme getirebilir. Yatırımın belgedeki şartlara uygun gerçekleştirilmesi ve kayıtların saklanması bu nedenle önem taşır. [1, m.32]
Teşvik avantajını işletme bütçesine doğru yansıtmak
Yatırımın toplam avantajını değerlendirirken SGK desteği ile Yatırım Teşvik Belgesi kapsamında vergi indirimi birlikte ele alınmalıdır. Prim tasarrufu ile vergi avantajı farklı hesaplama ve kullanım koşullarına tabidir.
Yatırım teşvik danışmanlığında başarıyı yalnızca belgenin düzenlenmesiyle ölçmek eksik kalır. Belgedeki istihdam öngörüsü, fabrikanın işe alım planı ve bordro uygulaması birbirini doğrulamadığında, kâğıt üzerindeki destek nakit akışına aynı ölçüde yansımaz. Finans, insan kaynakları ve teşvik süreçlerini yöneten ekiplerin aynı verilerle çalışması gerekir.
Yatırım kararı verilirken hazırlanacak analizde önce uygun teşvik programı ve yatırım yeri belirlenmeli; ardından destekten yararlanabilecek çalışan sayısı, öngörülen ilk uygulama ayı ve yıllara göre prim tasarrufu hesaplanmalıdır. İşveren ve sigortalı hissesi desteklerinin farklı tarihlerde sona ermesi, büyüyen istihdamın belge sınırını aşması ve genel prim indirimleriyle birlikte uygulama bu analizin parçası olmalıdır.
INVORA Consulting olarak yatırım teşvik sürecini, yatırımın kuruluş aşaması ile işletme dönemindeki yükümlülüklerini birlikte ele alarak değerlendiriyoruz. Yatırımınızın SGK desteklerinden hangi kapsamda yararlanabileceğini belirlemek için teşvik belgenizi, yatırım yerinizi ve istihdam planınızı birlikte inceleyebiliriz. Böylece destek potansiyeli, firmanızın uygulayabileceği ve izleyebileceği bir maliyet planına dönüşür.
Bu makale genel bilgilendirme amacı taşır. Firma bazındaki uygulamada teşvik belgesi, güncel mevzuat, Bakanlık bildirimi ve SGK tanımları birlikte esas alınmalıdır.
Kaynaklar ve mevzuat dayanakları
Metindeki köşeli parantezli numaralar aşağıdaki kaynaklara gönderme yapar. Kontrol tarihi 3 Kasım 2026. Hesaplama tablosu kaynaklardaki yöntem ve 2026 parametreleri kullanılarak hazırlanmıştır.
[1] 9903 sayılı Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar
30.05.2025 tarihli ve 32915 sayılı Resmî Gazete. Özellikle m.4, 18, 19, 22, 32 ve geçici m.2–5. Bakanlık yayını.
[2] 2025/1 sayılı Uygulama Tebliği
21.06.2025 tarihli ve 32933 sayılı Resmî Gazete. Özellikle m.17, 18 ve 26. Tamamlama belgeleri için 2026/1 değişikliği ayrıca dikkate alınmıştır.
[3] SGK 2025/17 sayılı Genelge
27.11.2025. 9903 kapsamındaki işyeri ve sigortalı koşulları, başlangıç, hesaplama ve alt işveren uygulamaları. SGK belgesinin erişilebilir kopyası. 2025 tutarları örnek hesapta kullanılmamıştır.
[4] SGK Güncel Sigorta Primi Teşvik Destek ve İndirimleri
Genel 2 puan indirim, imalat için 2026 sonuna kadar 5 puan ve bölgesel yatırım teşvikinin yararlanma koşulları.
[5] SGK İşveren Prim Oranları
2026 standart 4/a işveren ve çalışan payları ile işsizlik sigortası oranları.
[6] SGK Prime Esas Kazanç Miktarları
2026 özel sektör aylık alt sınırı 33.030 TL ve günlük alt sınır 1.101 TL.
[7] SGK 2025/13 sayılı Genelge
25.08.2025. 9903 sayılı Kararın geçici 5 inci maddesinde yer alan destek uzatmasının uygulanması. Erişilebilir mevzuat metni.
[8] 2026/1 sayılı Değişiklik Tebliği
09.04.2026 tarihli ve 33219 sayılı Resmî Gazete. 2025/1 sayılı Tebliğin tamamlama vizesi belgelerine ilişkin değişiklik.