Tüm makaleler

Gümrük ve Dış Ticaret

Türkiye–AB YYS Karşılıklı Tanıma Sürecinde Veri Paylaşım Onayı

Türkiye–AB YYS karşılıklı tanıma sürecinde veri paylaşım onayı, yürürlük koşulları, öngörülen gümrük kolaylıkları ve firmalar için hazırlık adımları.

Lojistik tesisinde güvenli veri bağlantısını temsil eden tablet
Gümrük işlemlerinde güvenli veri paylaşımı · Temsili görsel

Ticaret Bakanlığı, Türkiye–AB sürecinde ikili ticarette teknik çalışmalar kapsamında işlemlerin hızlanması adına Yetkilendirilmiş Yükümlü Sertifikası (YYS) sahibi firmalardan, sertifika statüsü ve bilgilerinin anlaşmaya taraf gümrük idareleriyle elektronik ortamda paylaşılmasına ilişkin tercihlerini YYS e-başvuru sistemi üzerinden bildirmelerini talebini yazı ile YYS sahibi firmalara bildirdi.

Gümrükler Genel Müdürlüğünün E-52856264-106.03-00127336675 sayılı doğrudan YYS sahiplerine gönderilen yazıda; firmaların, Türkiye–AB sürecinde ikili ticarette teknik çalışmalar kapsamında 13 Ekim 2026 tarihinde yayımlanan 1/2026 sayılı Komite Kararı [2026/2303] ile ikili ticaret işlemlerinin kolay ve hızlı şekilde ilerlemesi adına YYS sahibi firmaların sertifikalarına ilişkin bilgilerin ilgili yabancı gümrük idarelerine iletilip iletilmemesi konusunda sistemdeki onay metnini doldurması talep edildi.

Yürürlük Tarihi Tüm Bildirimlerin Tamamlanması İzleyen Ayın İlk Günü Olarak Belirlendi.

13 Ekim 2026 tarihinde yayımlanan 1/2026 sayılı Komite Kararı [2026/2303], yürürlüğü tarafların gerekli iç işlemleri tamamladıklarını karşılıklı bildirmelerine bağlarken, yürürlük, bu bildirimlerin tamamlandığı tarihi izleyen ayın ilk günü olarak belirlendi. Bu nedenle yayın tarihi veya firmanın onay vermesi, tek başına fiilî uygulamanın başladığı anlamını taşımıyor.

Avrupa Komisyonun Güvenilir Operatör Programı Aynı Yönde Atılan Adımlardan Biri.

Avrupa Komisyonunun 16 Temmuz 2026 tarihli açıklaması, Türkiye ve AB’nin güvenilir operatör programlarının karşılıklı tanınmasına ilişkin kararın kabul edilmesi de bu çalışmalar kapsamında atılan adımlar içerisinde yer alıyor. Amaç, güvenilir firma statüsünün karşı tarafın risk değerlendirmesinde dikkate alınmasıyla ticareti kolaylaştırmak ve tedarik zinciri güvenliğini güçlendirmek. Düzenleme, AB ile düzenli ticaret yapan firmaların operasyon planlamasında önem taşıyor.

Önceliği ve İş Ortaklarının Güvenilirlik Değerlendirmesinde Karşı Tarafın Statüsünün Dikkate Alınması Sağlanacak.

13 Ekim 2026 tarihinde yayımlanan 1/2026 sayılı Komite Kararının [2026/2303] 4. maddesi; emniyet ve güvenlik kontrollerinde daha elverişli risk değerlendirmesini, belirli beyanlar kapsamındaki kontrollerde önceliği ve iş ortaklarının güvenilirlik değerlendirmesinde karşı tarafın statüsünün dikkate alınmasını düzenleyecek. Olağanüstü aksamalarda ticaretin devamlılığı için iş birliği de ön planda tutulacak. Hızlı geçiş şeritleri ise ileride değerlendirilebilecek ilave kolaylıklar sağlanacak.

Kontrol Önceliği Transit Beyanları Kapsamındaki Sevkiyatlarda Olacak.

Kontrol önceliği; program üyesince sunulan giriş/çıkış özet beyanları ile aynı gerekli veri unsurlarını içeren transit beyanları kapsamındaki sevkiyatlarda olacak ve gerekli olur ise kontrol kararı alınabilecek. Her sevkiyat için koşulsuz öncelik veya gümrük kontrolünden tamamen muafiyet şeklinde sunulmayacak.

YYS Statü Bilgileri de Sistemde Yer Alacak.

Kararın 5. maddesinde firma adı, adresi, statüsü, mevcutsa doğrulama/yetkilendirme tarihi ve EORI/AEO gibi tanımlayıcı bilgiler sunulacak. Tarafların yazılı kararlaştırabileceği diğer bilgiler de kapsama alınabilecek. Statü bilgisi; geçerlilik, askıya alma veya iptal durumu gibi bilgileri içerebilecek; ancak gerekçeleri hakkında bilgi yer almayacak. 6. madde, kişisel veriler için amaçla sınırlılık, doğruluk, güvenlik ve başvuru güvenceleri sağlanacak.

Onay Vermeyen Firmalar Kolaylıklardan Faydalanamayacak.

Türkiye–AB sürecinde teknik çalışmaların son aşamaya gelmesi, YYS sahibi firmalar için veri paylaşım onayını ve kayıtların güncelliğini önemli hale geldi.

Paylaşılan Bakanlık yazısına göre; bilgi paylaşılmaması durumunda karşılıklı tanıma anlaşmaları kapsamında sağlanacak kolaylıklardan yararlanamayacak.

Ayrıca onay verilmemesi halinde YYS sertifikasının iptal edileceği veya Türkiye’deki tüm YYS kolaylıklarının kaybedileceği gibi durum oluşmayacak.

Firmalar İçin Uygulanabilir Hazırlık Planı

  • Yetki ve Erişim: YYS e-başvuru sistemine şirket adına işlem yapmaya yetkili kişi üzerinden erişim sağlayın.
  • Kayıt Kontrolü: Firma unvanı, adresi, sertifika numarası ve statüsünün şirket kayıtlarıyla tutarlı olduğunu kontrol edin; farklılıkları ilgili usule göre düzeltin.
  • Onay İşlemi: Sistemdeki güncel metni okuyun, paylaşım kapsamını değerlendirin ve firmanın tercihini kaydedin. İşlemin tamamlandığına ilişkin kaydı saklayın.
  • Operasyon Hazırlığı: Dış ticaret birimi, gümrük müşaviri ve AB’deki iş ortakları arasında sorumluları belirleyin. Kullanılacak tanımlayıcılar ve beyan usulleri için resmî uygulama açıklamalarını izleyin.
  • İzleme: Onay tercihi veya sertifika statüsü değiştiğinde operasyon ekiplerini bilgilendirin. Uygulama sonrasında kontrol sıklığı ve işlem sürelerini ölçün.